نماز- سجده بر مهر

تاریخ: 24/12/1392 ساعت: 19:31 بازدید: 61 نویسنده: فیاض آقایی

مهر همان خاك است كه به صورت تراكم درآمده است. سجده بر خاك امري معمول از زمان پيامبر(ص) بوده است و سجده بر خاك مخصوص يعني بر تربت سيدالشهدا(ع) مورد عمل و تأكيد امامان معصوم چون حضرت صادق(ع) بوده است. امام صادق فرمود: «حضرت زهرا(س ) از تربت سيدالشهدا حمزه تسبيحي درست كرد و با آن ذكر مي گفت و مردم نيز بر او تأسي كردند وقتي امام حسين (ع) سيدالشهدا شهيد شد آن فضيلت بر تربيت امام حسين(ع) نيز داده شد». (مستدرك الوسائل , النوري , مؤسسه آل البيت , ج 4, ص 12, باب استحباب السجود علي تربه الحسين (ع ) او لوح منها و اتخاذ السبحه منها).


 اين روايت گرچه درباره تسبيح است نه لوحي كه بر آن سجده مي كنند اما مي تواند شبهه شرك را پاسخ بگويد. . ديلمي در ارشاد مي گويد: «كان الصادق لايسجد الا علي تربه الحسين (ع ) تذللا لله و استكانه اليه »؛ «حضرت صادق(ع) به خاطر خشوع و خاكساري براي خدا تنها بر تربت حسين(ع) سجده مي كرد» (الوضوء والسجود في الكتاب والسنه , عرفانيان اليزدي الخراساني , ميرزا غلامرضا, ص 64, چاپخانه علميه قم , 1414 ه.ق ) عن معاويه بن عمار قال : «كان لابي عبدالله (ع ) خريطه ديباج صفراء فيها تربه ابي عبدالله (ع ) فكان اذا حضرته الصلاه صبه علي سجادته و سجد عليه ثم قال (ع ) «ان السجود علي تربه ابي عبدالله (ع ) يخرق الحجب السبع»؛ «حضرت صادق(ع) دستمال و بقچه اي ابريشمي و زردرنگ داشت كه در آن تربت امام حسين(ع) بود. هنگام نماز حضرت آن بقچه را پهن مي كرد و بر آن سجده مي كرد و مي فرمود: سجده بر تربت امام حسين(ع) حجاب هاي هفتگانه را پاره مي كند». بنابراين، سجده برمهر در نماز، عمل به سنت و روش پيامبر(ص) و ائمه معصومين(ع) است. و اگر روايت خاصي در اين ترجيح وارد نشده بود شيعه هرگز فتوا به استحباب آن نمي داد .
پس علت استفاده از مهر اين است كه اولا: بنا بر روايات بسياري - كه شيعه و سني نقل نموده اند - پيامبر(ص ) بر خاك سجده مي كردند و در تابستان كه بر اثر هواي عربستان خاك و ماسه هاي كف مسجد النبي (ص ) بسيار گرم و سوزان مي شد, بر حصير سجده مي كردند. هشام از حضرت امام صادق(ع) پرسيد: مرا آگاه ساز بر چه سجده رواست و بر چه ناروا. فرمودند: سجده تنها بر زمين و آنچه مى‏رويد جايز است، جز آنچه كه پوشيدنى و خوردنى است. باز پرسيد: فدايت شوم! فلسفه آن چيست؟ فرمودند: زيرا سجده خضوع در پيشگاه خداوند - عز و جل - است، پس نشايد كه بر پوشيدنى و خوردنى انجام گيرد؛ زيرا دنيا گرايان بنده خوردنى‏ها و پوشيدنى‏هايند، و سجده‏گر در سجده‏اش خداى را پرستشگر است. لاجرم نشايد كه پيشانى خود برمعبود دنيا گرايان - كه فريفته فريبايى آنند - بسايند». (وسائل الشيعه، ج 3 ، باب 1 ، من ابواب مايسجد عليه، ح 1) از اين روايات دو مطلب استفاده مي شود: اول اين كه : سجده پيامبر بر غيرزمين , بر گياه غيرمأكول و ملبوس بوده به ويژه اين كه در نهايه گفته است كه نخ هاي خمره پوشيده و مستور است . يعني فقط گياه آن نمايان است . دوم اين كه : پيامبر اكرم(ص) براي سجده خود يك شي ئ خاص داشت . از روايت ميمونه همسر آن حضرت نيز استفاده مي شود كه هرگاه پيامبر در خانه نماز مي خواند بر خمره سجده مي كرد (زمين مسجد ماسه نرم بود ولي زمين خانه پيامبر فرش بود). از آنچه گذشت، روشن مى‏شود كه بودن مهر مهم نيست و مى‏توان بر زمين و هر چه از آن مى‏رويد غير از خوردنى‏ها و پوشيدنى‏ها سجده كرد (مانند چوب درختان).
ثانيا: عبادت توقيفي است و در اجزا و شرايط آن بايد براساس قول و فعل شارع عمل كرد; چنان كه خود پيامبر(ص) نيز فرموده اند: «صلوا كما رأيتموني اصلي; آن سان كه مي بينيد من نماز مي خوانم , شما نيز نماز بخوانيد». بنابراين از نظر فقهي بر غير آنچه كه پيامبر(ص ) بر آن سجده كرده اند, سجده جايز نيست. ثالثا: اساس سجده بريدن از دنيا و متعلقات آن و خضوع و خشوع كامل در پيشگاه خدا است و در روايت است كه انسان به خوردني ها و پوشيدني هاي خود تعلق بسيار دارد. پس بر اين گونه امور سجده روا نيست و جبهه برخاك ساييدن بيشترين كرنش و تواضع و دوري جستن از تعينات و تعلقات را در پي دارد. رابعا: مهر نزد شيعه موضوعيت ندارد; بلكه ملاك همان سجده بر خاك است و مهر وسيله اي است كه سجده بر خاك را در هر جا و هر مكان سهل و آسان مي سازد. خامسا: عالمان برجسته و عارفان اهل سنت نيز سجده بر خاك را تأکيد كرده اند; هم چنان كه امام محمد غزالي در كتاب «احياء العلوم» بر اين مسأله انگشت نهاده است . بنابراين مخالفت برخي از اهل سنت با اين مسأله , از روي ناآگاهي و تعصبات جاهلانه است و از نظر منابع فقهي و عالمان برجسته اهل سنت نيز سجده بر خاك افضل است و اگر اشكالي هست در اين است كه چرا برخلاف سنت پيامبر(ص) اهل سنت بر هر چيزي حتي فرش و... سجده مي كنند. سادسا: شرك آن است كه سجده براي غير خدا باشد ولي شيعيان بر خاك سجده مي كنند, نه براي خاك . به عبارت ديگر شرك آن است كه غيرخدا «مسجود» واقع شود نه مسجد (محل سجده) و مهر و خاك مسجد است , نه مسجود. برخلاف حركت بت پرستان كه بت ها را مسجود قرار داده و در پيشگاه آنها كرنش و تواضع مي نمودند. توضيح : اين كه سجده از جمله كارهايي است كه بالاترين حد خضوع و فروتني انسان در مقابل كس يا چيزي را نشان مي دهد. استدلال بت پرستان براي توجيه سجده شان در مقابل بتها اين بود كه چون خداي خالق جهان ديده نمي شود نمي توان او را عبادت نمود, پس بايد بتهايي را كه ديدني و محسوس هستند پرستش كرد و به همين جهت در مقابل بتها كرنش و سجده مي كردند و به آنها كه ساخته دست خودشان بودند احترام مي گذارند. ولي تفكر شيعه آن است كه تنها وجود شايسته عبادت خداوند يكتا است , او اگر چه ديده نمي شود و كنه ذات او در محدوده فهم و درك محدود انسان نمي گنجد, ولي عبادت او امري ممكن است و خودش كيفيت اين عبادت را آموخته و بايد او را به همان نحوي كه فرموده است عبادت كرد. سجده بر خاك و ساييدن پيشاني بر آن كه نشاني از پايين ترين چيزهاست علامت نهايت ذلت و كوچكي انسان و اعتراف به عظمت خالق است (سبحان ربي الاعلي و بحمده) و تفاوت اين عمل و فكر بت پرستان از زمين تا آسمان است.


موضوعات:اسرار و چرائی نماز ,

بر چسب: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
سجده-بر-مهر سجده-بر-مهر سجده-بر-مهر سجده-بر-مهر سجده-بر-مهر امتیاز : 85 دیدگاه(0)